Tuesday, June 2, 2026

Rig Veda X.16

to agni

X.16.1

मैन॑मग्ने॒ वि द॑हो॒ माभि शो॑चो॒ मास्य॒ त्वचं॑ चिक्षिपो॒ मा शरी॑रं ।

य॒दा शृ॒तं कृ॒णवो॑ जातवे॒दोऽथे॑मेनं॒ प्र हि॑णुतात्पि॒तृभ्यः॑ ॥

mā ǀ enam ǀ agne ǀ vi ǀ dahaḥ ǀ mā ǀ abhi ǀ śocaḥ ǀ mā ǀ asya ǀ tvacam ǀ cikṣipaḥ ǀ mā ǀ śarīram ǀ

yadā ǀ śṛtam ǀ kṛṇavaḥ ǀ jāta-vedaḥ ǀ atha ǀ īm ǀ enam ǀ pra ǀ hiṇutāt ǀ pitṛ-bhyaḥ ǁ

X.16.2

शृ॒तं य॒दा कर॑सि जातवे॒दोऽथे॑मेनं॒ परि॑ दत्तात्पि॒तृभ्यः॑ ।

य॒दा गच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथा॑ दे॒वानां॑ वश॒नीर्भ॑वाति ॥

śṛtam ǀ yadā ǀ karasi ǀ jāta-vedaḥ ǀ atha ǀ īm ǀ enam ǀ pari ǀ dattāt ǀ pitṛ-bhyaḥ ǀ

yadā ǀ gacchāti ǀ asu-nītim ǀ etām ǀ atha ǀ devānām ǀ vaśa-nīḥ ǀ bhavāti ǁ

X.16.3

सूर्यं॒ चक्षु॑र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्यां च॑ गच्छ पृथि॒वीं च॒ धर्म॑णा ।

अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑ तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥

sūryam ǀ cakṣuḥ ǀ gacchatu ǀ vātam ǀ ātmā ǀ dyām ǀ ca ǀ gaccha ǀ pṛthivīm ǀ ca ǀ dharmaṇā ǀ

apaḥ ǀ vā ǀ gaccha ǀ yadi ǀ tatra ǀ te ǀ hitam ǀ oṣadhīṣu ǀ prati ǀ tiṣṭha ǀ śarīraiḥ ǁ

X.16.4

अ॒जो भा॒गस्तप॑सा॒ तं त॑पस्व॒ तं ते॑ शो॒चिस्त॑पतु॒ तं ते॑ अ॒र्चिः ।

यास्ते॑ शि॒वास्त॒न्वो॑ जातवेद॒स्ताभि॑र्वहैनं सु॒कृता॑मु लो॒कं ॥

ajaḥ ǀ bhāgaḥ ǀ tapasā ǀ tam ǀ tapasva ǀ tam ǀ te ǀ śociḥ ǀ tapatu ǀ tam ǀ te ǀ arciḥ ǀ

yāḥ ǀ te ǀ śivāḥ ǀ tanvaḥ ǀ jāta-vedaḥ ǀ tābhiḥ ǀ vaha ǀ enam ǀ su-kṛtām ǀ ūṃ iti ǀ lokam ǁ

X.16.5

अव॑ सृज॒ पुन॑रग्ने पि॒तृभ्यो॒ यस्त॒ आहु॑त॒श्चर॑ति स्व॒धाभिः॑ ।

आयु॒र्वसा॑न॒ उप॑ वेतु॒ शेषः॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वा॑ जातवेदः ॥

ava ǀ sṛja ǀ punaḥ ǀ agne ǀ pitṛ-bhyaḥ ǀ yaḥ ǀ te ǀ ā-hutaḥ ǀ carati ǀ svadhābhiḥ ǀ

āyuḥ ǀ vasānaḥ ǀ upa ǀ vetu ǀ śeṣaḥ ǀ sam ǀ gacchatām ǀ tanvā ǀ jāta-vedaḥ ǁ

X.16.6

यत्ते॑ कृ॒ष्णः श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒लः स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः ।

अ॒ग्निष्टद्वि॒श्वाद॑ग॒दं कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा॑ह्म॒णाँ आ॑वि॒वेश॑ ॥

yat ǀ te ǀ kṛṣṇaḥ ǀ śakunaḥ ǀ ā-tutoda ǀ pipīlaḥ ǀ sarpaḥ ǀ uta ǀ vā ǀ śvāpadaḥ ǀ

agniḥ ǀ tat ǀ viśva-at ǀ agadam ǀ kṛṇotu ǀ somaḥ ǀ ca ǀ yaḥ ǀ brāhmaṇān ǀ ā-viveśa ǁ

X.16.7

अ॒ग्नेर्वर्म॒ परि॒ गोभि॑र्व्ययस्व॒ सं प्रोर्णु॑ष्व॒ पीव॑सा॒ मेद॑सा च ।

नेत्त्वा॑ धृ॒ष्णुर्हर॑सा॒ जर्हृ॑षाणो द॒धृग्वि॑ध॒क्ष्यन्प॑र्यं॒खया॑ते ॥

agneḥ ǀ varma ǀ pari ǀ gobhiḥ ǀ vyayasva ǀ sam ǀ pra ǀ ūrṇuṣva ǀ pīvasā ǀ medasā ǀ ca ǀ

na ǀ it ǀ tvā ǀ dhṛṣṇuḥ ǀ harasā ǀ jarhṛṣāṇaḥ ǀ dadhṛk ǀ vi-dhakṣyan ǀ pari-aṅkhayāte ǁ

X.16.8

इ॒मम॑ग्ने चम॒सं मा वि जि॑ह्वरः प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्यानां॑ ।

ए॒ष यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मिं॑दे॒वा अ॒मृता॑ मादयंते ॥

imam ǀ agne ǀ camasam ǀ mā ǀ vi ǀ jihvaraḥ ǀ priyaḥ ǀ devānām ǀ uta ǀ somyānām ǀ

eṣaḥ ǀ yaḥ ǀ camasaḥ ǀ deva-pānaḥ ǀ tasmin ǀ devāḥ ǀ amṛtāḥ ǀ mādayante ǁ

X.16.9

क्र॒व्याद॑म॒ग्निं प्र हि॑णोमि दू॒रं य॒मरा॑ज्ञो गच्छतु रिप्रवा॒हः ।

इ॒हैवायमित॑रो जा॒तवे॑दा दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन् ॥

kravya-adam ǀ agnim ǀ pra ǀ hiṇomi ǀ dūram ǀ yama-rājñaḥ ǀ gacchatu ǀ ripra-vāhaḥ ǀ

iha ǀ eva ǀ ayam ǀ itaraḥ ǀ jāta-vedāḥ ǀ devebhyaḥ ǀ havyam ǀ vahatu ǀ pra-jānan ǁ

X.16.10

यो अ॒ग्निः क्र॒व्यात्प्र॑वि॒वेश॑ वो गृ॒हमि॒मं पश्य॒न्नित॑रं जा॒तवे॑दसं ।

तं ह॑रामि पितृय॒ज्ञाय॑ दे॒वं स घ॒र्ममि॑न्वात्पर॒मे स॒धस्थे॑ ॥

yaḥ ǀ agniḥ ǀ kravya-at ǀ pra-viveśa ǀ vaḥ ǀ gṛham ǀ imam ǀ paśyan ǀ itaram ǀ jāta-vedasam ǀ

tam ǀ harāmi ǀ pitṛ-yajñāya ǀ devam ǀ saḥ ǀ gharmam ǀ invāt ǀ parame ǀ sadha-sthe ǁ

X.16.11

यो अ॒ग्निः क्र॑व्य॒वाह॑नः पि॒तॄन्यक्ष॑दृता॒वृधः॑ ।

प्रेदु॑ ह॒व्यानि॑ वोचति दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ ॥

yaḥ ǀ agniḥ ǀ kravya-vāhanaḥ ǀ pitṝn ǀ yakṣat ǀ ṛta-vṛdhaḥ ǀ

pra ǀ it ǀ ūṃ iti ǀ havyāni ǀ vocati ǀ devebhyaḥ ǀ ca ǀ pitṛ-bhyaḥ ǀ ā ǁ

X.16.12

उ॒शंत॑स्त्वा॒ नि धी॑मह्यु॒शंतः॒ समि॑धीमहि ।

उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन्ह॒विषे॒ अत्त॑वे ॥

uśantaḥ ǀ tvā ǀ ni ǀ dhīmahi ǀ uśantaḥ ǀ sam ǀ idhīmahi ǀ

uśan ǀ uśataḥ ǀ ā ǀ vaha ǀ pitṝn ǀ haviṣe ǀ attave ǁ

X.16.13

यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ ।

कि॒यांब्वत्र॑ रोहतु पाकदू॒र्वा व्य॑ल्कशा ॥

yam ǀ tvam ǀ agne ǀ sam-adahaḥ ǀ tam ǀ ūṃ iti ǀ niḥ ǀ vāpaya ǀ punariti ǀ

kiyāmbu ǀ atra ǀ rohatu ǀ pāka-dūrvā ǀ vi-alkaśā ǁ

X.16.14

शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादि॑के॒ ह्लादि॑कावति ।

मं॒डू॒क्या॒३॒॑ सु सं ग॑म इ॒मं स्व१॒॑ग्निं ह॑र्षय ॥

śītike ǀ śītikā-vati ǀ hlādike ǀ hlādikā-vati ǀ

maṇḍūkyā ǀ su ǀ sam ǀ gamaḥ ǀ imam ǀ su ǀ agnim ǀ harṣaya ǁ

 

Original work from https://sri-aurobindo.co.in/workings/matherials/rigveda/10/10-016.htm

This content for personal use, in case the original is moved or removed.